احادیث در مورد نگهداری کبوتر در خانه
احادیث در مورد نگهداری کبوتر در خانه

احادیثی در مورد نگهداری پرندگان و حیوانات خانگی

نگهداری پرندگان و حیوانات خانگی در آئینه احادیث؛

در آموزه های دینی، با در نظر گرفتن مصالح و مفاسد، درباره نگهداری برخی حیوانات در محل زندگی انسان توصیه هایی شده، چنان که از نگهداری برخی نهی شده است. این کار را نیکو شمرده و مستحب دانسته اند. باعث برکت آن خانه شده و بلا را از اهل آن خانه دور می کنند.

مقدمه :

۱- به نگهداری حیواناتی مانند خروس سفید (و مرغی برای آن)، کبوتر، گوسفند، بز ماده شیرده و مواظبت از گربه سفارش شده است.

۲- در هیچ روایتی سخنی از نگهداری پرنده یا حیوان در قفس اشاره نشده است. شاید علتش این باشد که حیوانات و پرندگانی که به نگهداری آنها سفارش شده و همگی هم اهلی هستند، به طور معمول با خانه ای که در آنجا نگهداری می شوند انس می گیرند و نیازی به قفس ندارند. البته در متن روایات که ترجمه آنها در ادامه خواهد آمد، تعبیراتی مانند «اتَّخِذُوا الْحَمَامَ…» وجود دارد که اشاره به تهیه کردن و نگهداری کبوتر است اما تعبیری که نشان از نگهداری در «قفس» باشد، نیست.

۳-گر چه در روایات زیادی به نگهداری کبوتر در خانه سفارش شده اما تا جایی که مشخص است در هیچ کدام از آنها کمترین دلالتی بر به اصطلاح «کبوتر بازی» _که برخی به صورت افراطی به آن می پردازند_ وجود ندارد.

 

احادیث و روایات در مورد نگهداری مرغ و خروس

رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: خروس سفید دوست من است و دشمن آن دشمن خداست؛ این حیوان صاحبش را و تا هفت خانه از همسایگان را پاسبانى مى‏کند. (انس گوید) رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله آن را شبها در خانه خود نگاه مى‏ داشت.(۱)

حضرت رضا علیه السّلام فرمود: در خروس سفید پنج صفت از صفات پیامبران وجود دارد: شناختن اوقات نماز، غیرت مردانه، سخاوت، شجاعت و کثرت آمیزش با همسر.(۲)

پیامبر اکرم (ص) فرموده است: هرگاه خروس در سحر بانگ زند ندا کننده ای از بهشت فریاد می زند: کجایند خاشعان ذاکر و رکوع کنندگان و سجده کنندگان و عابدان در رفت و آمد به مساجد و آمرزش خواهان؟

حضرت صادق علیه السلام: خروس بال گشاده سفیدى که در خانه باشد آن خانه و هفت خانه دور آن خانه را از بلاها نگاه مى‏دارد، و یک بال زدن کبوتر دو رنگ بهتر است از هفت خروس سفید.

حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام: فریاد کردن خروس نماز او است و بال زدنش رکوع و سجود او است.

 

احادیث در مورد نگهداری کبوتر در خانه

امام صادق علیه السّلام فرمود: خانه هیچ پیامبرى نبود مگر آنکه در آن کبوترى نگهدارى مى ‏شد، زیرا سفیهان جنّ با بچه ‏هاى خانه سر به سر مى‏گذارند، اما وقتى کبوتر در خانه باشد با آنها بازى مى‏ کنند و به اهل خانه کارى ندارند.

امام صادق علیه السّلام فرمود: در خانه رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله یک جفت کبوتر سرخ رنگ بود.(۳)

از حضرت‏ امام صادق علیه السّلام نقل شده که فرمود: کبوتر راعبی را در خانه‏ هایتان نگهدارى کنید زیرا این حیوان قاتلین امام حسین علیه السّلام را لعنت مى‏ کند.(۴)

داود بن فرقد می گوید: در خانه امام صادق علیه السّلام نشسته بودم، چشمم به کبوتر راعبی افتاد که مشغول خواندن بود و زیاد مى‏ خواند، امام به من نگاه نموده و فرمودند: اى داود مى‏ دانى این حیوان چه مى‏ گوید؟ عرض کردم: خیر فدایت شوم. حضرت فرمودند: قاتلین حسین بن على را نفرین مى‏ کند از این حیوان تهیه کنید و در منازلتان نگهدارى کنید.(۵)

حضرت صادق علیه السلام: کبوتر از مرغان پیغمبران است.

در حدیث دیگر فرمودند:کبوتر در خانه نگاه دارید که دوست داشتنى است، و دعا کرده حضرت نوح است، و هیچ چیز در خانه مثل آن باعث انس نمى‏شود.

 

مردى به رسول اکرم (ص) از (ترس) شکایت کرد، حضرت به او دستور داد یک جفت کبوتر در خانه نگه دارد.

از امیر مؤمنان (علیه السلام): به هم خوردن بالهاى کبوتر شیطان را طرد مى‏ کند و می راند.

نیز از آن حضرت روایت است که: در باره خدمتگزاران و غلامان و کنیزان و اموال بى‏ زبان کاملا مواظبت کنید. پرسیدند مراد از اموال بى‏ زبان چیست؟ فرمود: گوسفند، کبوتر، گربه و امثال اینها.

از نبى اکرم (ص): گوسفند در خانه هفتاد در فقر را به روى انسان مى‏ بندد.

نیز فرمود: گوسفند در خانه (نگهداشتن) برکت است و گربه در خانه نیز موجب برکت است؛ یک گوسفند یک مقدار برکت است، و دو تا گوسفند دو برابر برکت دارد و سه تا موجب برکت هاى بسیار است.

از امام صادق (علیه السلام): مؤمنى نباشد که در منزلش یک بز ماده شیرده باشد جز که اهل آن منزل تقدیس شوند و مبارک باشند و اگر دو بز باشد هر روزى دو بار تقدیس شوند. مردى گفت چگونه تقدیس شوند؟ فرمود: به آنها گویند: برکت بر شما و خوش باشید تا نانخورش شما خوب است (یعنى شیر بزها).

نیز فرمود: زنى به واسطه اینکه گربه‏ اى را حبس کرد تا از تشنگى جان داد گرفتار عذاب (خداوند) گردید.

نیز فرمود: کبوتر را مانع نشوید در خانه شما لانه گزیند.

فرمود: شبانگاه به لانه پرندگان دست نبرید که شب هنگام امان (و آسایش) آنهاست که در کنف رحمت خداوند مى‏ باشند.

امام باقر (علیه السلام): هر کس ما _اهل بیت_ را دوست دارد کبوتر را دوست بدارد. (۶)

جعفرى روایت مى‏ کند که: در خانه حضرت موسى بن جعفر(علیه السلام) یک جفت کبوتر دیدم که نرآن‏ها سبز و ماده آنها سیاه بود، و حضرت براى آنها نان خرد مى‏کرد، و مى‏فرمود: که این کبوترها از شب تحرک دارند، و انس مى‏گیرند، و هیچ گاه در شب بال بهم نمى‏ زنند، جز آنکه هر کس داخل خانه باشد از جانوران موذى در امان خواهد بود.(۷)

از امام صادق (علیه السلام): در خانه هر پیغمبرى کبوترى وجود داشت، زیرا سفیهان جنیان‏ با کودکان بازى مى‏ کنند، و چون کبوتر در خانه‏ اى باشد به آن سرگرم شده و از کودکان دست بر می دارند.(۸)

پیغمبر (ص) فرمود: جلوگیر پرستوها نشوید که در خانه‏ هاتان لانه کنند.

در کتاب طب الائمه است که رسول خدا (ص) فرمود: حیوانات اهلى در خانه ‏هاتان داشته باشید که شیطان ها (ظاهرا منظور سفیهان جن است؛ به قرینه روایت دیگر) بدانها سرگرم شوند و از کودکان کناره کنند.

امام کاظم (علیه السلام) فرمود: نشاید که خانه هر یک از شماها از سه چیز تهى باشد که آنها آباد کن خانه باشند: گربه و کبوتر و خروس و اگر با خروس مرغى هم باشد چه بهتر و گر نه باکى نیست بر کسى که توانا بر آن نیست.(۹)

 

احادیث نکوهش از نگهداری سگ در خانه

پیامبر(ص) فرمود: خانه ای که سگ در آن باشد، ملائکه الهی به آن در نمی آیند.
امیرمومنان علی (ع) فرمود: از نگهداری سگ در خانه بپرهیزید.
بی شک نهی از نگهداری این حیوان در محیط زندگی و نهی از نزدیک شدن به آن، برای آلوده بودن آن و زمینه انتقال برخی از میکروب ها و نجس بودن آن از نظر حکم فقهی است و روشن است که حفظ و نظافت و بهداشت خود و محیط زندگی و پاکی بدن ولباس و ظروف و ابزار و وسایل خورد و خوراک از نظر تعالیم دینی اهمیت بسیاری دارد؛ ولی با این حال داشتن سگ آموزش دیده که از آن برای اهدافی مانند نگهبانی مزرعه، کارخانه و گله یا در شکار و جست و جوی اجناس قاچاق استفاده می شود، در صورتی که سه نکته یاد شده (نظافت، طهارت و بهداشت) درباره آن مراعات شود از نظر احکام اسلامی اشکال ندارد.
امیر مومنان فرمود: در نگهداری سگ خیری نیست، مگر در سگ شکاری برای نگهبانی و سگ همراه گله گوسفندان.

 

پی نوشت ها:

 [۱]سنن النبى صلى الله علیه و آله ، اثر علامه طباطبایی (با ترجمه محمد هادی فقهی)، ج‏۱، ص: ۱۳۷ ح ۱۴۰

 [۲]همان، ح ۱۴۱

 [۳]همان، ص: ۱۳۸ ح ۱۴۳

[۴]همان، ص ۹۸، ح۱ ؛ مرحوم ملامحسن فیض کاشانی در توضیح کبوتر راعبی چنین گفته است: «الحمام الراعبی کأنه الذی فی رجلیه ریش» یعنی کبوتر راعبی گویا کبوتری است که در پاهای او پَر وجود دارد. (الوافی، ج۲۰، ص۸۵۶)

 [۵]همان، ح۲

 [۶]مکارم الأخلاق، ص ۱۲۹

 [۷]همان، ص ۱۳۰

[۸]همان، ص ۱۳۱

[۹]بحار الأنوار، ج‏۷۳، ص: ۱۶۳

(گردآوری: مجله تفریحی زمزار)

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.